Zzzzzze zijn er weer, de vervelende, zoemende muggen die onze terrasjes en nachtrust verstoren. En voor het eerst weten we exact hoe irritant deze beestjes zijn, dankzij de allereerste ‘beestjesbarometer’ van insectenbestrijding Vapona: muggen zijn met stip de grootste stoorzender in de slaapkamer, irritanter dan gesnurk van de partner of luidruchtige buren. 1 op de 5 Belgen verliest er meer dan een uur slaap door. We worden dan ook vaak gebeten: 11% zelfs dagelijks en 75% heeft telkens meerdere muggenbulten.

Vooral in de slaapkamer blijkt de mug een grote stoorzender. 90% van de Belgen wordt geregeld door een mug uit zijn slaap gehouden. Ongeveer een vijfde verliest zelfs meer dan een uur aan slaap aan het zoemende beestje. En liefst 6 op de 10 zetten het beestje in de top 3 van meest irritante slaapverstoorders, meer nog dan het gesnurk van zijn partner (38%) en geluidsoverlast van buren of huisgenoten (37%). Het gezoem is hierbij erger dan de jeuk van de beten of het gecirkel rond ons hoofd.Wanneer er een mug de rust in de slaapkamer komt verstoren, zet 44% de jacht in met een vliegenmepper. 35% zoekt beschutting onder de lakens. Dit is vooral bij de dames een erg populaire techniek (42%). Een kwart van de Belgen haast zich dan weer naar het stopcontact om het muggenapparaat in te schakelen.

Bang voor beten

Het kleine insect levert dan ook grote ergernis op. Op een irritatie-schaal van 1 tot 10 geven bijna 4 op de 10 Belgen een muggenbeet meer dan 8. Een vijfde geeft het zelfs meer dan 9.

En 20% is ook bang voor de beten. 12% maakt zich zorgen om allergische reacties en 11% is bang een ziekte op te lopen. ”Gelukkig zijn ernstige allergische reacties op muggenbeten zeer zeldzaam. Wel duiken er in Zuid-Europa steeds vaker door muggen overgedragen exotische ziekten op die noordwaarts oprukken. Voorlopig is het in België niet zover, maar we zullen er voor de toekomst wel rekening mee moeten houden”, volgens muggenexpert Bart Knols, auteur van het boek Mug: De fascinerende wereld van volksvijand nummer I en prof Entomologie aan de Nederlandse Radboud Universiteit.

Als het aankomt op de behandeling van muggenbeten, past de Belg uiteenlopende middeltjes toe. Zo opteert 30% voor zalf, brengt 16% speeksel aan op de beet, nog eens 16% azijn en maakt 10% er een kruisje over met de nagel. Deze laatste methode wordt hoofdzakelijk toegepast in Vlaanderen (14%) en blijkt in Wallonië nagenoeg niet te worden gebruikt (2%). In het zuiden van ons land is zalf de meest populaire verzorging van een muggenbeet (35%). 40% van de Belgen doet daarentegen niets aan een beet. Vooral mannen (49%) laten het liever op zijn beloop.

Stadsbewoners vaker gebeten

De Belg heeft vooral in de zomer last van muggen (48%). 44% geeft aan bijna doorlopend geplaagd te worden door muggen, van de lente tot en met de herfst.

Tijdens het muggenseizoen wordt 57% van de Belgen wekelijks gebeten. 11% zelfs dagelijks. Dat cijfer loopt zelfs nog op in grootstedelijke gebieden (17% in Brussel, 14% in andere grootsteden zoals Antwerpen, Gent, Luik en Charleroi).

Van de Belgen die aangeven dat ze geregeld het doelwit zijn van muggen, heeft maar liefst 81% twee beten of meer per keer. Ook hier geven de bewoners van grootsteden aan vaker ten prooi te vallen aan muggen met 30% die er meer dan 3 keer gebeten wordt (in Brussel zelfs 38%). ”Mogelijke oorzaak hiervan is dat waar in landelijke gebieden ook dieren aantrekkelijke slachtoffers zijn, in steden de vele mensen bij elkaar veruit de grootste bron van bloed zijn. Daardoor belanden ze sneller op de menukaart van muggen”, oppert Bart Knols.

Voorkomen beter dan genezen?

De Belg hanteert een brede waaier aan methodes om muggen buiten te houden. Zo heeft bijna de helft van ons muggenramen of -deuren, dimt 41% de lichten en gebruikt iets meer dan een derde een muggenapparaat in het stopcontact. Andere populaire afweermechanismen zijn citronellakaarsen (21%), muggenspray (17%) en zorgen voor luchtcirculatie (15%).

Bijna zes op tien proberen zichzelf ook fysiek te beschermen tegen muggen met verschillende middeltjes, waarvan twee eruit springen qua populariteit: muggenmelk (27%), en zoveel mogelijk huid bedekken (25%). Vooral vrouwen geloven in proactieve bescherming, mannen hebben dan weer hun eigen techniek. Zij blijven in de buurt van hun partner die populairder is bij muggen. ”Er bestaan veel fabeltjes over wat de aantrekkelijkheid van een mens bepaalt. Sommigen denken dat dit komt door ‘zoet bloed’ of het eten van bepaalde stoffen  – bv knoflook – maar niets van dit alles klopt. Lichaamsgeur en uitgeademd koolzuur zijn de belangrijkste factoren die onze aantrekkelijkheid beïnvloeden. Dat de één aantrekkelijker is voor muggen dan de ander klopt inderdaad, maar als vrouwen zich beter beschermen tegen muggen zullen mannen juist meer worden gebeten in de buurt van vrouwlief wanneer zij zich niet insmeren”, aldus de entomoloog. Knols adviseert bescherming op basis van vier verdedigingslinies: “Begin met het opruimen van stilstaand water rondom het huis. Dat vormt broedplaatsen voor muggen en de bron van het probleem. Als tweede zorg je dat muggen niet binnen kunnen of willen met vliegendeuren en -ramen of een muggenapparaat. Mocht dat niet voldoende zijn, is het gebruik van een muskietennet de derde optie. En dan tot slot, voor de avonduren buiten, de smeerseltjes”.

Nog meer muggen

Het ziet er niet naar uit dat de muggenoverlast minder zal worden. Volgens 73% van de Belgen zullen we over 5 jaar meer muggen hebben door de opwarming van de aarde. Ook geloven we dat we dan het hele jaar door muggen zullen hebben (56%) en dat er meer exotische soorten zullen voorkomen (71%). ”Extreme weersomstandigheden, veroorzaakt door klimaatverandering, zal zeker ook het aantal muggen beïnvloeden”, bevestigt Bart Knols. “De beestjes zijn koudbloedig en voor hun overleving en voortplanting sterk afhankelijk van de omgevingstemperatuur. Warmte en veel neerslag zijn de ideale combinatie voor overlast van inheemse soorten maar zeker ook voor exoten uit verre landen.” Knols verwacht daarom dat de vraag naar anti-muggenmiddelen die echt goed werken in de toekomst flink zal toenemen.

De meest opmerkelijke resultaten uit de enquête van Vapona bij 1000 Belgen:

  • 9 op de 10 Belgen worden geregeld gebeten door een mug, 57% wekelijks en 11% zelfs dagelijks. De meesten (75%) hebben ook meerdere muggenbeten per keer.
  • Vooral inwoners van grootsteden zijn vaker slachtoffer: bijna 1 op de 6 stadsbewoners wordt dagelijks gebeten (40% meer dan elders).
  • Voor 63% van de Belgen behoort een mug tot de top drie van grootst mogelijke stoorzenders in de slaapkamer, meer nog dan een snurkende partner (38%) of luidruchtige buren (37%).
  • 1 op de 5 Belgen verliest meer dan een uur slaap door muggen in de slaapkamer.
  • De Belg heeft vooral in de zomer last van muggen (48%), maar het muggenseizoen duurt voor velen ook langer: 44% geeft aan van de lente tot en met de herfst geplaagd te worden.