Lieve Blancquaert kijkt in 14 wiegjes

462

12 NOVEMBER 2013 | Hoe en waar je geboren wordt, bepaalt in grote mate wie je uiteindelijk zal zijn. Dat is het centrale uitgangspunt van Birth Day, het nieuwe project van Lieve Blancquaert. Wij vroegen Lieve hoe haar boek én tv-programma tot stand kwamen en wat het voor haar betekent.

Lieve Blanquaert door Risabelle Persijn

Lieve Blancquaert door Isabelle Persijn

Voor dit boek ben je op bezoek gegaan bij aanstaande moeders in 14 verschillende landen. Wat bracht je op dat idee?
Lieve Blancquaert: “Ik was in Kongo voor een documentaire over vrouwen, moeders en kindersterfte in het kraambed. Dat zette me aan het denken: Wat betekent het eigenlijk om daar geboren te worden? Niet alleen in Kongo, maar op verschillende plaatsen. Toen ging ik op zoek naar plaatsen om die verschillende invalshoeken van de geboorte en de cultuur die daarmee verbonden is, vast te leggen.”

Er worden toch wel onthullende beelden van de moeders in kwestie gemaakt. Hoe heb je hen bereid gevonden om mee te werken aan je project?
“Door goede afspraken te maken. De beelden zijn nooit schokkend en iedereen was steeds op de hoogte. Als ik een neen kreeg – wat regelmatig gebeurde – dan respecteerde ik dat ook. Al waren de meeste mensen wel opgetogen. Het viel me op dat hoe zuidelijker we gingen, hoe enthousiaster iedereen was.”

Heb je soms niet het gevoel dat je binnendringt in een persoonlijke sfeer?
“Natuurlijk wel, maar ik heb altijd geprobeerd om de plaatselijke gebruiken en gemaakte afspraken te respecteren. Het is hun bevalling, dat is persoonlijk en ik ben nog altijd een vreemde. In Koeweit bijvoorbeeld, maakt niemand de bevalling mee. De familie staat achter een scherm te wachten tot de baby geboren is.”

Wat is jou nu het meest opgevallen na de confrontatie met zoveel verschillende culturen met slechts één gemene deler: nieuw leven?
“Het meest opvallende voor mij is toch wel het feit dat die eerste minuten van je leven zo’n enorme betekenis hebben voor het vervolg ervan. Arm, rijk, meisje, jongen … de manier waarop je behandeld wordt, is zo ontzettend bepalend. Wat mij tot nadenken stemt, is dat sommige vrouwen kinderen krijgen omdat ze gewoonweg kinderen krijgen. En niet omdat ze die per se willen. Zo ziet iedere baby op een andere manier het levenslicht en is de bevalling telkens een andere belevenis.”

Wat is de mooiste herinnering die je overgehouden hebt aan dit project?
“Israël kennen we grotendeels in het kader van de Palestijnen-Israëliërs-problematiek, maar in de kraamkliniek van Tiberias liggen die vrouwen allemaal samen te bevallen. Daar is er op dat moment geen sprake van conflict. Dat wist ik niet. Zo heb ik een ander Israël gezien. Natuurlijk bestaat de bezetting maar we kennen soms enkel de buitenkant. We zijn allemaal doordrongen van onze eigen cultuur en dat creëert veel vooroordelen.”

Zijn er ook minder mooie herinneringen?
“Ontnuchterend was het bezoek aan een kliniek in Nairobi, waar vrouwen met twee of drie in één bed aan het bevallen waren en er maar drie verpleegsters waren voor 35 bevallende vrouwen. Ook in India, waar verplegend personeel een onderscheid maakte tussen vrouwen die een kind gaan baren en zij die een abortus zullen ondergaan door één of twee stickers op hun voorhoofd te kleven, trok ik grote ogen. Dat is een keihard beeld.”

Er is, naast het boek en de tentoonstelling, nu ook een televisieserie waar we je avontuur kunnen volgen. Gisteren zagen we de eerste aflevering op Eén. Wat mogen we van de volgende afleveringen verwachten?
“Ik wilde met mijn verhaal een zo groot mogelijk publiek aanspreken. Met een boek, een tentoonstelling en een televisieserie bereik ik verschillende groepen van mensen. Televisie geeft mij de kans om mijn ervaringen te delen met een groter publiek, waar ze echt in het verhaal kunnen meestappen.”

Cover Birth Day

Birth Day is sinds 8 oktober verkrijgbaar bij Uitgeverij Lannoo, is 368 pagina’s dik en kost €34,99.
Het tv-programma wordt op maandagavond uitgezonden op Eén.

Eline Denys