Man man man … Stopwoordjes zijn schering en inslag tijdens onze dagdagelijkse gesprekken. Ze vloeien te pas en te onpas over onze lippen. Soms klinken ze ‘leutig’, maar af en toe zijn ze ronduit irritant. De hamvraag is: kunnen we communiceren zonder ze te gebruiken?

Serieus?

Ze dienen vaak om ongemakkelijke stiltes op te vullen. Als je een fractie van een seconde twijfelt over de volgende zin kan je gesprekspartner denken dat hij aan het woord is. Dat is nefast voor je, want na die ongewilde tussenkomst ben je de draad helemaal kwijt. Daarom las je onbewust een stopwoord in. Serieus?

Hé?

Hé, uitgesproken als ‘é’ – in een pittig West-Vlaams dialect – gebruiken we om bevestiging te krijgen van wat we op dat moment vertellen. Tover daarbij nog een vragende blik op je gezicht en de ander snapt meteen dat je nog wat overtuigende woorden nodig hebt die aantonen dat je gelijk hebt.

What the f*ck!

Probleempje? Dit stopzinnetje hoeven we niet verder uit te leggen. Je kunt deze zin ook vervangen door de meer beschaafdere versie ‘Wat nu weer?’ In se is er maar een kleine nuance, vind je niet? Daarom laat je dat subtiele verschil maar beter voor wat het is …

Pardon?

Een beetje drama kan je woorden kracht bijzetten. Je had bijvoorbeeld een heftige discussie en je wil het verhaal in geuren en kleuren navertellen? Om je story nog wat kracht bij te zetten gebruik je vast en zeker een of meerdere keren ‘pardon’ terwijl je vol overtuiging een boos gezicht opzet.

Snap je?

In de trant van ‘ik begrijp het zelf eigenlijk niet zo goed maar ik probeer het wel uit te leggen als een pro’. De tegenpartij knikt waarschijnlijk vol overtuiging ja terwijl grote vraagtekens voor haar ogen dansen. De blik die ze terugkaatst matcht helemaal niet met de op-en-neergaande bewegingen van haar hoofd.

Euh …

Met ‘euh’ koop je jezelf eigenlijk een paar seconden tijd. Superhandig als je niet direct het antwoord weet op die ene prangende vraag. En als je midden in je pleidooi even de draad kwijt bent is dit een uitstekend tussenwerpsel om je speech terug op gang te trekken. Probeer maar eens drie zinnen aaneen te praten zonder dat vervelende drieletterwoord te gebruiken.

Wil je een presentatie geven waarin je zo weinig mogelijk stopwoordjes over de tong laat vloeien, las dan aan het einde van je zinnen een kleine adempauze in of zeg luidop ‘punt’. Maar hou je toch een beetje in … Voor je het weet is ‘punt’ je nieuwe ‘slechte’ gewoonte.

En zijn al die stopwoordjes nu irritant of niet? We kunnen ongetwijfeld zonder al die stopwoordjes, maar geef toe, het zou zonde zijn om ze volledig achterwege te laten.