Bosbaden, yoga, mindfulness of ademhalingstraining. Het zijn slechts enkele technieken in de strijd tegen stress. Maar wat als we in plaats van te vechten tegen stress, stress zouden omarmen? Zouden we kunnen groeien uit stress?

Benaderen we stress verkeerd? Zou de focus op toxische stress meer stress veroorzaken? Klinisch psychologe en burn-outexpert Elke Van Hoof (foto) vroeg het zich hardop af op TEDxFlanders. “Het aantal mensen dat lijdt aan toxische stress stijgt razendsnel. Overheden en organisaties schieten in actie en leren ons wat toxische stress is en hoe we het kunnen herkennen. Zonder succes, want het aantal blijft toenemen.” Volgens de burn-outexpert heeft stress onterecht een negatief imago. “De term stress wordt gebruikt als een containerbegrip voor alles wat niet loopt zoals we het willen. We associëren het met lichamelijke klachten, negatieve gebeurtenissen en negatieve gevolgen. Nochtans is de basisfunctie van stress om te signaleren dat er ergens iets niet goed loopt. Je zou het kunnen zien als een kompas dat aangeeft waar het fout gaat. Zo kun je onderzoeken wat je kunt doen om je terug beter te voelen.”

Afstand is de sleutel

Als stress niet altijd slecht is, waarom kampen we dan massaal met stressgerelateerde klachten als migraine, maagklachten, slaapproblemen of burn-out? “Stress start met een gevoel van alertheid, gejaagdheid of angst. Hoe je dat signaal interpreteert, hangt af van je mindset. Heb je een positieve mindset dan is er geen probleem, heb je een negatieve mindset dan interpreteer je elk signaal als bedreigend”, zegt Elke Van Hoof. Door afstand te creëren tussen het signaal en de reactie zou je stress beter kunnen opvangen en negatieve klachten kunnen voorkomen. “Wanneer stresssignalen je overspoelen, ga je emotioneel of agressief reageren wat leidt tot minder efficiënte oplossingsstrategieën. Door een time-out in te lassen, neem je de tijd om te onderzoeken welke klachten je ervaart en wat je eruit kan leren. Door even tijd te nemen, win je bovendien aan productiviteit. De tijd die je neemt voor je herstel haal je nadien ruimschoots in.”

Groeien uit stress

In die afstand kan je dan persoonlijke uitdagingen aanpakken. “Wanneer iemand je irriteert, zou je kunnen besluiten dat hij of zij een heel irritant iemand is. Of je kan afstand nemen en je afvragen vanwaar die reactie komt”, stelt Elke Van Hoof. “Vaak kom je dan tot de vaststelling dat die persoon vaardigheden belichaamt die jij ook wil hebben. Dan is het aan jou om na te gaan hoe je die vaardigheden ook kan aanleren.”

Met het expertisecentrum het Huis voor Veerkracht wil Elke Van Hoof mensen trainen in deze nieuwe benadering van stress. “We ontwikkelden twee trajecten voor stressgerelateerde problemen. Het eerste is gericht op mensen die de eerste alarmsignalen opmerken maar nog goed functioneren, het tweede op mensen die door toxische stress al arbeidsongeschikt zijn. Als je de technieken goed inzet, neem je niet alleen de toxiciteit van stress weg maar kan je stress ook inzetten als je persoonlijke kompas.”

TIPS VAN DE EXPERT

  • Neem een time-out. Verwijder je even uit de situatie. Zo krijgt je lichaam de tijd en ruimte om tot rust te komen en te herstellen van de stresspiek.
  • Ga een eindje wandelen. Door te bewegen, wordt cortisol uit je hersenen verwijderd waardoor je minder stress ervaart.
  • Ademhalings- en meditatietechnieken zijn een efficiënte manier om je lichaam meer stressbestendig te maken.
  • Wees lief voor jezelf. Hard zijn voor jezelf, zorgt ervoor dat stresssignalen sneller toxisch worden. Train jezelf in zelfcompassie. Leer jezelf in elke omstandigheid te omarmen, in al je vormen en facetten.

www.elkevanhoof.com

Tekst: Laura Claessens – Beeld: gf/getty