Ken je Miquela, Shudu en Imma al? Deze drie knappe jongedames komen aan de kost als model of influencer en ze hebben duizelingwekkend veel volgers op Instagram. Af en toe halen ze de cover van een magazine of worden ze gevraagd door luxemodehuizen. En alle drie zijn ze gecreëerd met een computer.

Ruim 2,5 miljoen Instagramvolgers: zo populair is Miquela. Het virtuele model werd in 2016 gecreeerd door een Amerikaanse start-up. Miquela ziet er met haar schattige sproetjes en twee dotjes levensecht uit. Ze wist duizenden mensen dan ook twee jaar lang om de tuin te leiden. Pas in 2018 kwam ze ‘uit de kast’. “Ik ben geen echte mens. Ik ben een robot”, luidde de bekentenis in een Instagrampost. Maar dat zou haar fans worstwezen. Miquela is ondertussen een invloedrijke influencer die allerlei beautyproducten aanprijst, zich kleedt in Balenciaga en haar sympathie uitspreekt voor de Black Lives Matterbeweging. Miquela blijft ook absoluut niet in haar virtuele kot. Ze gaat naar festival Coachella, poseerde met twee echte influencers voor UGG’s en kuste innig met model Bella Hadid in een reclamefilmpje voor Calvin Klein. Ja, dat leest u goed.

Gefilterde wereld

Een collega van Miquela, is het prachtige donkere model Shudu, een creatie van de fotograaf Cameron-James Wilson. Het zwarte model werd gecreëerd naar het voorbeeld van de Barbie editie ‘the Princess of South Africa’ en ziet er – uiteraard – prachtig uit. Shudu schitterde al in campagnes van Balmain en kan rekenen op 205.000 Instagramfans. “We leven in zo’n gefilterde wereld, dat alles wat echt is, nep wordt”, zei Wilson over zijn creatie tijdens een interview met Harper’s Bazaar. “Onze samenleving is gewoon ongelofelijk nep en ik wil dit ‘echt’ en ‘nep’ eens goed door elkaar gooien.”

Imma

Ook Nederland liet zich niet onbetuigd wat virtuele modellen betreft: zij hebben de 23 jarige Raven uit Den Haag die in 2019 op de cover van Glamour stond. Maar of we nog veel zullen horen van Raven is niet duidelijk; ze postte al meer dan een jaar niks meer op Instagram en dat is in social mediajaren zo goed als een eeuwigheid. Imma daarentegen lijkt een wel een succes te worden. Dit Japanse Instagrammodel met het roze bobkapsel vervijfvoudigde haar aantal volgers in één jaar tijd tot meer dan 230.000. Volgens haar profiel houdt ze van Japanse cultuur, film en kunst. Ook Imma overtreedt graag de grenzen tussen de echte en virtuele wereld. Ze poseerde achteloos naast twee echte modellen voor i-D-magazine. Geen mens die het verschil ziet.

Razend populair

Modehuizen staan niet afkerig tegenover deze lichtjes bizarre trend. En ergens is dat begrijpelijk. Virtuele modellen vragen geen astronomische bedragen, zijn altijd op tijd en laten hun divastreken thuis. Ze klagen niet over te kleine schoenen of te blote kleding en wringen zich met gemak in alle mogelijke fotogenieke bochten. Ook bedrijven zien wel brood in de computergemaakte schoonheden. Uit onderzoek blijkt nu al dat sommige virtuele social mediapersoonlijkheden het op veel vlakken beter doen dan menselijke influencers. Wat Miquela heeft, willen haar volgers ook. Ook al is ze niet echt.

Topmodellen werkloos?

Elke technologische vernieuwing roept ethische vraagstukken op, en dat is bij virtuele modellen niet anders. In 2018 liet Balmain drie virtuele modellen creëren om de pre-fall collectie te presenteren. De zwarte Shudu was een van hen. De buitenwereld vroeg zich af of Balmain de job niet beter aan een écht zwart model had gegeven. Immers, zwarte modellen hebben het nog altijd moeilijk om opdrachten te bemachtigen in de weinig inclusieve modellenwereld. Ook de modellen van vlees en bloed maakten zich zorgen. Pakken virtuele modellen hun werk af? Is er nog plaats voor hen in de modewereld van morgen? Believers zien dan weer geen problemen. Volgens hen is er na vier jaar nog altijd geen enkele impact op de modellenindustrie te merken. Bovendien, zo zeggen ze, is de modellenwereld bikkelhard en gaan velen ten onder aan de constante druk. Daar hebben virtuele poppetjes natuurlijk geen last van. En wat met body positivity? Wordt die trend terug in de kiem gesmoord? Shudu’s maker gaf toe dat hij haar gemodelleerd heeft naar een barbiepop. Ze is rank en slank en heeft duizelingwekkend lange benen. Bij wijze van boetedoening creëerde Wilson daarna Brenn, een zwart model met een paar kilootjes extra en striemen. “3D-modellen hoeven niet allemaal barbies te zijn, zij kunnen ook een weerspiegeling zijn van de realiteit”, liet Wilson optekenen. Maar helaas: Brenn is lang niet zo populair als haar hyperslanke collega.

Levensecht

Hoe zal jij reageren als je (klein)dochter vraagt om iets voor haar te kopen, ‘omdat Imma het ook heeft?’. Je kan lachen of boos worden of compleet verward zijn, maar het is niet ondenkbaar dat zo’n scenario zich in de toekomst voordoet. Maar hoe eerlijk zijn virtuele influencers? Is het realistisch dat een verzameling pixels een restaurant of dagcrème aanraadt? Ben je je er nog van bewust dat het om pixels gaat, als je hem of haar regelmatig ziet poseren met echte mensen? Miquela ging twee jaar door het leven als een echt meisje. Virtuele modellen zijn soms zo levensecht dat we volledig overgeleverd zijn aan de transparantie van de maker. Anderzijds: wat is echt en wat is net op social media? Influencers die onbewerkte foto’s op de ‘gram’ zwieren, zijn een zeldzaamheid, hun hele leven wordt via filters de wereld ingestuurd. Net echt, maar net niet.

Was je handen!

Misschien zijn virtuele modellen een tijdelijke hype. Maar het kan ook zijn dat ze hun collega’s van vlees en bloed steeds vaker gaan vergezellen op fotoshoots. Misschien nemen ze de boel wel over en zien we hen binnenkort in hologramversie op de catwalk flaneren. Wie weet worden ze de best betaalde influencers ooit. Hoe dan ook, de laatste maanden werd duidelijk dat de populariteit van virtuele modellen ook positief ingezet kan worden. Knox Frost, een 20-jarige kerel met 1 miljoen volgers, is even nep als Shudu en compagnie maar leent zich wel voor de goede zaak. Hij werd ingelijfd door de Wereld Gezondheidsorganisatie om jonge mensen te informeren over het coronavirus. Knox postte een link naar een donatiepagina van de WHO en deed er nog een vaderlijke waarschuwing bovenop: “Vergeet niet om de social distancing te respecteren en was je handen!”

Shudu: www.instagram.com/shudu.gram
Imma: www.instagram.com/imma.gram

Auteur: Anouk Mouten